Andreas Gryphius

poeta i dramaturg
02.10.1616 16.07.1664 Głogów

Biografia

Andreas Gryphius (zlatynizowana formą niemieckojęzycznego nazwiska Andreas Greif; ur. 2 października 1616 w Głogowie, zm. 16 lipca 1664 tamże) był niemieckim poetą i dramaturgiem, czołowym przedstawicielem barokowej szkoły śląskiej.

Urodził się w rodzinie luteranina archidiakona Paula Greifa i Anny Erhard. Po śmierci ojca i matki opiekę nad nim przejął ojczym, pastor Johann Eder. Z powodów religijnych w 1628 roku Gryphius wraz z ojczymem wyemigrował do Polski i zamieszkał w Drzewcach.

W 1631 roku uczył się w gimnazjum w Zgorzelcu, a talent poetycki ujawnił się podczas nauki we Wschowie. W 1634 studiował w gimnazjum w Gdańsku pod kierunkiem Petera Crügera i porzucił łacinę na korzyść niemieckiego języka. W 1636 wrócił na Śląsk i objął posadę nauczyciela synów Georga Schönbornera w Kożuchowie.

W następnym roku, dzięki staraniom Schönbornera, wydał w Lesznie pierwszy zbiór sonetów; po jego śmierci otrzymał stypendium na studia na Uniwersytecie w Lejdzie (1639–1643), gdzie brał udział w wykładach i zapoznał się z teatrem. W kolejnych latach podróżował po Zachodniej Europie (Hadze, Paryżu, Marsylii, Florencji, Rzymie, Wenecji, Strasburgu), poszerzając wykształcenie.

W 1648 roku osiadł we Wschowie; w 1649 roku poślubił Rosinę Deutschländer. W 1650 roku został syndykiem stanów Księstwa Głogowskiego i przeprowadził się do Głogowa, by pełnić tę funkcję do śmierci. W 1653 roku, razem z prawnikiem Jonaszem Scultetusem, opracował zbiór przywilejów księstwa głogowskiego od 1490.

Zmarł 16 lipca 1664 roku na udar mózgu podczas burzliwego posiedzenia rady miejskiej. Z Rosiną Deutschländer doczekał się czterech synów i trzech córek; najstarszy z synów, Christian Gryphius (1649–1706), również poeta i nauczyciel, był rektorem Gimnazjum Marii Magdaleny we Wrocławiu.

Gryphius jest uznawany za najwybitniejszego przedstawiciela barokowej szkoły śląskiej. Jego twórczość obejmuje sonety, ody i dramaty; stworzył pierwszy niemiecki dramat mieszczański „Cardenio i Celinde” oraz dzieło muzyczne „Piastus”, uważane za pierwszą niemiecką operę. Znał język polski.

Pod wpływem doświadczeń życiowych i wojny trzydziestoletniej wykształcił pesymistyczny światopogląd, głęboko religijną postawę i chrześcijańską etykę w swoich tragediach. Do dziś zachowało się ok. 80% jego dzieł.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Wydał pierwszy zbiór sonetów (1637) w Lesznie.
Stworzył pierwszy niemiecki dramat mieszczański 'Cardenio i Celinde' oraz dzieło muzyczne Piastus, uważane za pierwszą niemiecką operę.
Został syndykiem stanów Księstwa Głogowskiego i zorganizował zbiór przywilejów księstwa od 1490 (164?–1653).
Uważany za najwybitniejszego przedstawiciela barokowej szkoły śląskiej.

Ciekawostki

Studiował na uniwersytecie w Lejdzie (1639–1643), gdzie zapoznał się z teatrem i kontynuował twórczość w języku niemieckim.
Znał język polski i spędził młodość i karierę w regionie Śląska i Wielkopolski.

Udostępnij